א I binyanim

Corso di ebraico, lezione 7 di 7 — il sistema del verbo

← Lezione 6: Testi · Tutto il corso


Descrizione

Il verbo ebraico parte da una radice di tre consonanti e la versa in sette «costruzioni» (binyanim): ognuna aggiunge un significato (passivo, intensivo, causativo, riflessivo) e si riconosce da prefissi, raddoppiamenti e vocali. Scegli una radice e guarda come cambia.

Cosa puoi fare

I sette binyanim

BinyanEbraicoChe cosa diceModelloCome si riconosce
Qalקַלattivo sempliceqatàlnessun prefisso, nessun raddoppiamento
Nifalנִפְעַלpassivo o riflessivo del Qalniqtàlprefisso נ nel perfetto e nel participio; altrove la נ sparisce e raddoppia la prima radicale
Pielפִּעֵלintensivo o fattitivoqittèlseconda radicale raddoppiata; sheva sotto i prefissi
Pualפֻּעַלpassivo del Pielquttàlseconda radicale raddoppiata; vocale u sotto la prima
Hifilהִפְעִילcausativohiqtìlprefisso ה (nell'imperfetto e nel participio resta la sua a: יַ, מַ); i lunga con Yod prima della terza radicale
Hofalהָפְעַלpassivo dell'Hifilhoqtàlprefisso con la vocale o (qamats breve); a prima della terza radicale
Hitpaelהִתְפַּעֵלriflessivo o reciprocohitqattèlprefisso הִתְ (יִתְ, מִתְ) e seconda radicale raddoppiata

Le forme

Ogni tabella mostra, per ciascun binyan, cinque forme: perfetto (3ª m. sing.), imperfetto (3ª m. sing.), imperativo (2ª m. sing.), infinito costrutto, participio (m. sing.). Sotto ogni parola c’è la lettura, con l’accento segnato. Pual e Hofal non hanno imperativo né infinito costrutto.

ק-ט-ל — uccidere

È il verbo modello delle grammatiche. Nella Bibbia è raro e solo poetico, sempre al Qal (Sal 139,19; Gb 13,15; 24,14): tutte le altre forme sono del paradigma.

Radice ק-ט-ל, «uccidere»
BinyanPerfetto3ª m. sing.Imperfetto3ª m. sing.Imperativo2ª m. sing.Infinito costruttoParticipiom. sing.Significato
Qalקָטַלqatàlיִקְטֹלyiqtòlקְטֹלqetòlקְטֹלqetòlקֹטֵלqotèluccise (Sal 139,19)
Nifal*נִקְטַלniqtàlיִקָּטֵלyiqqatèlהִקָּטֵלhiqqatèlהִקָּטֵלhiqqatèlנִקְטָלniqtàlfu ucciso
Piel*קִטֵּלqittèlיְקַטֵּלyeqattèlקַטֵּלqattèlקַטֵּלqattèlמְקַטֵּלmeqattèlmassacrò
Pual*קֻטַּלquttàlיְקֻטַּלyequttàl——מְקֻטָּלmequttàlfu massacrato
Hifil*הִקְטִילhiqtìlיַקְטִילyaqtìlהַקְטֵלhaqtèlהַקְטִילhaqtìlמַקְטִילmaqtìlfece uccidere
Hofal*הָקְטַלhoqtàlיָקְטַלyoqtàl——מָקְטָלmoqtàlfu fatto uccidere
Hitpael*הִתְקַטֵּלhitqattèlיִתְקַטֵּלyitqattèlהִתְקַטֵּלhitqattèlהִתְקַטֵּלhitqattèlמִתְקַטֵּלmitqattèlsi uccise

* Forma del paradigma: la Bibbia non usa questa radice in questo binyan. Il significato è quello che la forma avrebbe.

כ-ת-ב — scrivere

Quasi sempre al Qal; il Piel compare una volta sola (Is 10,1, «quelli che scrivono sentenze inique»).

Radice כ-ת-ב, «scrivere»
BinyanPerfetto3ª m. sing.Imperfetto3ª m. sing.Imperativo2ª m. sing.Infinito costruttoParticipiom. sing.Significato
Qalכָּתַבkatàvיִכְתֹּבyikhtòvכְּתֹבketòvכְּתֹבketòvכֹּתֵבkotèvscrisse (Es 24,4)
Nifalנִכְתַּבnikhtàvיִכָּתֵבyikkatèvהִכָּתֵבhikkatèvהִכָּתֵבhikkatèvנִכְתָּבnikhtàvfu scritto (Est 3,12)
Pielכִּתֵּבkittèvיְכַתֵּבyekhattèvכַּתֵּבkattèvכַּתֵּבkattèvמְכַתֵּבmekhattèvscrisse di continuo, redasse (Is 10,1)
Pual*כֻּתַּבkuttàvיְכֻתַּבyekhuttàv——מְכֻתָּבmekhuttàvfu redatto
Hifil*הִכְתִּיבhikhtìvיַכְתִּיבyakhtìvהַכְתֵּבhakhtèvהַכְתִּיבhakhtìvמַכְתִּיבmakhtìvfece scrivere, dettò
Hofal*הָכְתַּבhokhtàvיָכְתַּבyokhtàv——מָכְתָּבmokhtàvfu dettato
Hitpael*הִתְכַּתֵּבhitkattèvיִתְכַּתֵּבyitkattèvהִתְכַּתֵּבhitkattèvהִתְכַּתֵּבhitkattèvמִתְכַּתֵּבmitkattèvscambiò lettere

* Forma del paradigma: la Bibbia non usa questa radice in questo binyan. Il significato è quello che la forma avrebbe.

מ-ל-ך — regnare

Il Qal dice «essere re», l'Hifil «fare re» qualcuno, l'Hofal «essere fatto re» (una volta sola: Dn 9,1). Il Nifal di Ne 5,7 è di un'altra radice, uguale nella scrittura: «consigliarsi».

Radice מ-ל-ך, «regnare»
BinyanPerfetto3ª m. sing.Imperfetto3ª m. sing.Imperativo2ª m. sing.Infinito costruttoParticipiom. sing.Significato
Qalמָלַךְmalàkhיִמְלֹךְyimlòkhמְלֹךְmelòkhמְלֹךְmelòkhמֹלֵךְmolèkhregnò, divenne re (Es 15,18)
Nifal*נִמְלַךְnimlàkhיִמָּלֵךְyimmalèkhהִמָּלֵךְhimmalèkhהִמָּלֵךְhimmalèkhנִמְלָךְnimlàkhfu governato da un re
Piel*מִלֵּךְmillèkhיְמַלֵּךְyemallèkhמַלֵּךְmallèkhמַלֵּךְmallèkhמְמַלֵּךְmemallèkhinsediò come re
Pual*מֻלַּךְmullàkhיְמֻלַּךְyemullàkh——מְמֻלָּךְmemullàkhfu insediato come re
Hifilהִמְלִיךְhimlìkhיַמְלִיךְyamlìkhהַמְלֵךְhamlèkhהַמְלִיךְhamlìkhמַמְלִיךְmamlìkhfece re (1 Sam 15,35)
Hofalהָמְלַךְhomlàkhיָמְלַךְyomlàkh——מָמְלָךְmomlàkhfu fatto re (Dn 9,1)
Hitpael*הִתְמַלֵּךְhitmallèkhיִתְמַלֵּךְyitmallèkhהִתְמַלֵּךְhitmallèkhהִתְמַלֵּךְhitmallèkhמִתְמַלֵּךְmitmallèkhsi fece re

* Forma del paradigma: la Bibbia non usa questa radice in questo binyan. Il significato è quello che la forma avrebbe.

פ-ק-ד — visitare, passare in rassegna

Una delle poche radici attestate in tutti e sette i binyanim. Il senso di base è «occuparsi di qualcuno»: visitare, contare, incaricare, punire. L'Hitpael c'è solo in Giudici 20–21, e lì ha la a lunga senza raddoppiamento (וַיִּתְפָּקֵד, Gdc 21,9): qui è mostrata la forma regolare.

Radice פ-ק-ד, «visitare, passare in rassegna»
BinyanPerfetto3ª m. sing.Imperfetto3ª m. sing.Imperativo2ª m. sing.Infinito costruttoParticipiom. sing.Significato
Qalפָּקַדpaqàdיִפְקֹדyifqòdפְּקֹדpeqòdפְּקֹדpeqòdפֹּקֵדpoqèdvisitò, passò in rassegna (Gen 21,1)
Nifalנִפְקַדnifqàdיִפָּקֵדyippaqèdהִפָּקֵדhippaqèdהִפָּקֵדhippaqèdנִפְקָדnifqàdfu contato; mancò all'appello (Nm 31,49)
Pielפִּקֵּדpiqqèdיְפַקֵּדyefaqqèdפַּקֵּדpaqqèdפַּקֵּדpaqqèdמְפַקֵּדmefaqqèdpassò in rassegna (un esercito) (Is 13,4)
Pualפֻּקַּדpuqqàdיְפֻקַּדyefuqqàd——מְפֻקָּדmefuqqàdfu registrato (Es 38,21)
Hifilהִפְקִידhifqìdיַפְקִידyafqìdהַפְקֵדhafqèdהַפְקִידhafqìdמַפְקִידmafqìdmise a capo, affidò (Gen 39,5)
Hofalהָפְקַדhofqàdיָפְקַדyofqàd——מָפְקָדmofqàdfu affidato (Lv 5,23)
Hitpaelהִתְפַּקֵּדhitpaqqèdיִתְפַּקֵּדyitpaqqèdהִתְפַּקֵּדhitpaqqèdהִתְפַּקֵּדhitpaqqèdמִתְפַּקֵּדmitpaqqèdfu passato in rassegna (Gdc 20,15)

ל-מ-ד — imparare

Il Qal è «imparare», il Piel «insegnare» (far imparare): da qui talmìd, «allievo», e Talmud. Imperfetto e imperativo del Qal hanno la a. Il perfetto del Piel ha la a (לִמַּד, Qo 12,9).

Radice ל-מ-ד, «imparare»
BinyanPerfetto3ª m. sing.Imperfetto3ª m. sing.Imperativo2ª m. sing.Infinito costruttoParticipiom. sing.Significato
Qalלָמַדlamàdיִלְמַדyilmàdלְמַדlemàdלְמֹדlemòdלֹמֵדlomèdimparò (Dt 5,1)
Nifal*נִלְמַדnilmàdיִלָּמֵדyillamèdהִלָּמֵדhillamèdהִלָּמֵדhillamèdנִלְמָדnilmàdfu imparato
Pielלִמַּדlimmàdיְלַמֵּדyelammèdלַמֵּדlammèdלַמֵּדlammèdמְלַמֵּדmelammèdinsegnò (Qo 12,9)
Pualלֻמַּדlummàdיְלֻמַּדyelummàd——מְלֻמָּדmelummàdfu istruito (Ger 31,18)
Hifil*הִלְמִידhilmìdיַלְמִידyalmìdהַלְמֵדhalmèdהַלְמִידhalmìdמַלְמִידmalmìdfece imparare
Hofal*הָלְמַדholmàdיָלְמַדyolmàd——מָלְמָדmolmàdfu fatto imparare
Hitpael*הִתְלַמֵּדhitlammèdיִתְלַמֵּדyitlammèdהִתְלַמֵּדhitlammèdהִתְלַמֵּדhitlammèdמִתְלַמֵּדmitlammèdsi istruì

* Forma del paradigma: la Bibbia non usa questa radice in questo binyan. Il significato è quello che la forma avrebbe.

ג-ד-ל — essere grande, crescere

Verbo di stato: imperfetto e imperativo del Qal hanno la a, e al posto del participio c'è l'aggettivo verbale גָּדֵל, «che cresce» (1 Sam 2,26). Il perfetto del Piel ha la a (גִּדַּל, Gs 4,14), più di rado la e (Is 49,21).

Radice ג-ד-ל, «essere grande, crescere»
BinyanPerfetto3ª m. sing.Imperfetto3ª m. sing.Imperativo2ª m. sing.Infinito costruttoParticipiom. sing.Significato
Qalגָּדַלgadàlיִגְדַּלyigdàlגְּדַלgedàlגְּדֹלgedòlגָּדֵלgadèlfu grande, crebbe (Gen 21,8)
Nifal*נִגְדַּלnigdàlיִגָּדֵלyiggadèlהִגָּדֵלhiggadèlהִגָּדֵלhiggadèlנִגְדָּלnigdàlfu reso grande
Pielגִּדַּלgiddàlיְגַדֵּלyegaddèlגַּדֵּלgaddèlגַּדֵּלgaddèlמְגַדֵּלmegaddèlfece crescere, rese grande (Gs 4,14)
Pualגֻּדַּלguddàlיְגֻדַּלyeguddàl——מְגֻדָּלmeguddàlfu fatto crescere (Sal 144,12)
Hifilהִגְדִּילhigdìlיַגְדִּילyagdìlהַגְדֵּלhagdèlהַגְדִּילhagdìlמַגְדִּילmagdìlfece cose grandi, ingrandì (Sal 126,3)
Hofal*הָגְדַּלhogdàlיָגְדַּלyogdàl——מָגְדָּלmogdàlfu ingrandito
Hitpaelהִתְגַּדֵּלhitgaddèlיִתְגַּדֵּלyitgaddèlהִתְגַּדֵּלhitgaddèlהִתְגַּדֵּלhitgaddèlמִתְגַּדֵּלmitgaddèlsi mostrò grande, si vantò (Ez 38,23)

* Forma del paradigma: la Bibbia non usa questa radice in questo binyan. Il significato è quello che la forma avrebbe.

ק-ד-שׁ — essere santo

Verbo di stato: imperfetto e imperativo del Qal hanno la a. Il Qal non ha participio: al suo posto la Bibbia usa l'aggettivo קָדוֹשׁ, «santo». Il perfetto del Piel ha la a (קִדַּשׁ, 1 Re 8,64).

Radice ק-ד-שׁ, «essere santo»
BinyanPerfetto3ª m. sing.Imperfetto3ª m. sing.Imperativo2ª m. sing.Infinito costruttoParticipiom. sing.Significato
Qalקָדַשׁqadàshיִקְדַּשׁyiqdàshקְדַשׁqedàshקְדֹשׁqedòsh—fu santo (Es 29,37)
Nifalנִקְדַּשׁniqdàshיִקָּדֵשׁyiqqadèshהִקָּדֵשׁhiqqadèshהִקָּדֵשׁhiqqadèshנִקְדָּשׁniqdàshsi mostrò santo (Lv 10,3)
Pielקִדַּשׁqiddàshיְקַדֵּשׁyeqaddèshקַדֵּשׁqaddèshקַדֵּשׁqaddèshמְקַדֵּשׁmeqaddèshsantificò, consacrò (Gen 2,3)
Pualקֻדַּשׁquddàshיְקֻדַּשׁyequddàsh——מְקֻדָּשׁmequddàshfu consacrato (Ez 48,11)
Hifilהִקְדִּישׁhiqdìshיַקְדִּישׁyaqdìshהַקְדֵּשׁhaqdèshהַקְדִּישׁhaqdìshמַקְדִּישׁmaqdìshconsacrò, dedicò (Lv 27,14)
Hofal*הָקְדַּשׁhoqdàshיָקְדַּשׁyoqdàsh——מָקְדָּשׁmoqdàshfu dedicato
Hitpaelהִתְקַדֵּשׁhitqaddèshיִתְקַדֵּשׁyitqaddèshהִתְקַדֵּשׁhitqaddèshהִתְקַדֵּשׁhitqaddèshמִתְקַדֵּשׁmitqaddèshsi santificò (Lv 11,44)

* Forma del paradigma: la Bibbia non usa questa radice in questo binyan. Il significato è quello che la forma avrebbe.

Il significato è quello del perfetto, terza persona maschile singolare; tra parentesi un passo della Bibbia in cui la radice compare in quel binyan.


Apri la lezione sul desktop virtuale dall’icona «7 · Binyanim» del gruppo Ebraico, oppure apri direttamente la finestra.

← Lezione 6: Testi · Tutto il corso